UPSC Nepali (Compulsory) 2021 Paper – Central Govt Jobs

Central Government Jobs Other Jobs 2021

  • Year 2021
  • Conducted By Union Public Service Commission
  • Questions 2
  • Maximum Marks 300
  • Duration Three Hours Maximum Marks: 300 Question Paper Specific Instructions Please Read Each Of The Following Instructions Carefully Before Attempting Questions All Questions Are To Be Attempted. The Number Of Marks Carried By A Question/part Is Indicated Against It. Answers Must Be Written In Nepali (devanagari Script) Unless Otherwise Directed In The Question. Word Limit In Questions, Wherever Specified, Should Be Adhered To And If Answered In Much Longer Or Shorter Than The Prescribed Length, Marks May Be Deducted. Any Page Or Portion Of The Page Left Blank In The Question-cum-answer Booklet Must Be Clearly Struck Off. Hxs-c-npli/31
  • Languages Nepali

Exam Details

Detail Information
Examination UPSC Civil Services Exam
Year 2021
Conducting Body Union Public Service Commission
Paper Nepali (Compulsory)
Subject Nepali (Compulsory)
Duration Three Hours Maximum Marks: 300 Question Paper Specific Instructions Please Read Each Of The Following Instructions Carefully Before Attempting Questions All Questions Are To Be Attempted. The Number Of Marks Carried By A Question/part Is Indicated Against It. Answers Must Be Written In Nepali (devanagari Script) Unless Otherwise Directed In The Question. Word Limit In Questions, Wherever Specified, Should Be Adhered To And If Answered In Much Longer Or Shorter Than The Prescribed Length, Marks May Be Deducted. Any Page Or Portion Of The Page Left Blank In The Question-cum-answer Booklet Must Be Clearly Struck Off. Hxs-c-npli/31
Maximum Marks 300
Number of Questions 2
Question Type Descriptive / Subjective

This JSON aggregates the UPSC Civil Services Exam Nepali (Compulsory) paper for 2021, combining page 1 metadata and page 2 objective questions with OCR repair. Page 1 provides exam specifics: Nepal-language compulsory paper, three-hour duration, 300 marks, paper code HXS-C-NPLI/31, and language details. Page 2 supplies two main descriptive questions: Q1 requests a 600-word essay on one of several topics related to health, peace, language, and social norms; Q2 presents a long prompt beginning with a classical description of monarchic theory and ends with subparts (a)–(d) (and an OCR artifact (e)). The JSON includes corrected text, two well-structured questions, and SEO-enabled metadata, topics, and keywords to optimize discoverability while staying faithful to the OCR content.

Major Topics Covered

  • UPSC
  • Nepali (Compulsory)
  • Exam metadata
  • OCR repair
  • Descriptive questions
  • Essay writing
  • Ancient Indian polity
  • Kautilya
  • Arthashastra
  • Matsya Nyaya
  • State theories
  • Divine theory
  • Power theory
  • Security theory
  • Social contract theory
  • Monarchy
  • Practical governance
  • Nepali language in exams
  • Devanagari script
  • Central government jobs

Why This Paper is Important

  • Useful for UPSC Civil Services Exam preparation
  • Helps understand the latest exam pattern
  • Useful for practice and self-assessment
  • Covers frequently asked General Studies topics
  • Helpful for analysing question trends

Related Resources

Instructions

  • प्रश्नमा जहाँ विशेष रूपले उल्लेख गरिए-अनुसार शब्द-सीमालाई पालन गर्नु आवश्यक छ।
  • यदि उल्लेख गरिएको भन्दा लामो अथवा छोटोमा उत्तर लेखिए अङ्क घटाइने छ।
  • प्रश्न-सह-उत्तरपुस्तिकामा खाली छोडिएका पन्ना अथवा कुनै भाग स्पष्टसित काटिएको हुनुपर्छ। NEPALI (Compulsory)

  • The number of marks carried by a question/part is indicated against it.
  • Answers must be written in NEPALI (Devanagari script) unless otherwise directed in the question.
  • Word limit in questions, wherever specified, should be adhered to and if answered in much longer or shorter than the prescribed length, marks may be deducted.
  • Any page or portion of the page left blank in the Question-cum-Answer Booklet must be clearly struck off.

Questions (page 2)

Q1. (a) 1. निम्नलिखित कुनै एक विषयमा 600 शब्दहरूमा निबन्ध लेख्नुहोस् : 100 बाल-बालिकामा कुपोषणको समस्या वैश्विक शान्तिका चुनौतिहरू

(a) 1. निम्नलिखित कुनै एक विषयमा 600 शब्दहरूमा निबन्ध लेख्नुहोस् : 100 बाल-बालिकामा कुपोषणको समस्या वैश्विक शान्तिका चुनौतिहरू

(b) मातृभाषा अनि प्राथमिक शिक्षा

(c) किरायको कोखको सामाजिक मान्यता

(d) निम्नलिखित गद्यांशलाई ध्यानपूर्वक पढ्नुहोस् अनि त्यसको आधारमा तल दिइएका प्रश्नहरूका उत्तर स्पष्ट, सठीक र संक्षिप्त

  • (a) 1. निम्नलिखित कुनै एक विषयमा 600 शब्दहरूमा निबन्ध लेख्नुहोस् : 100 बाल-बालिकामा कुपोषणको समस्या वैश्विक शान्तिका चुनौतिहरू
  • (b) मातृभाषा अनि प्राथमिक शिक्षा
  • (c) किरायको कोखको सामाजिक मान्यता
  • (d) निम्नलिखित गद्यांशलाई ध्यानपूर्वक पढ्नुहोस् अनि त्यसको आधारमा तल दिइएका प्रश्नहरूका उत्तर स्पष्ट, सठीक र संक्षिप्त

Q2. (a) 2. भाषामा दिनुहोस् : 12×5 = 60 प्राचीन भारतमा राजतन्त्र यति प्रभावशाली थियो कि राजालाई राज्यको आत्मा भनिन्थ्यो। प्राचीन धार्मिक ग्रन्थहरूका अनुसार राजा प्रजाका लागि ईश्वरको प्रतिनिधि हो, जसबाट प्रजाले उसको सहायता पाएर आफ्नो दुःखी जीवनबाट मुक्ति पाएका अनुभव गर्थे। राजाविहीन समाजको जीवन कष्टपूर्ण हुन्छ। प्राचीन भारतीय विद्वानहरूले राजा अथवा राज्यको उत्पत्तिका सम्बन्धमा समय समयमा विभिन्न विचारहरू प्रस्तुत गरेका छन्। ती विभिन्न सिद्धान्तहरूका रूपमा निर्धारित गरिएको छ, जस्तै—दैवीय सिद्धान्त, शक्तिको सिद्धान्त, सुरक्षाको सिद्धान्त, सामाजिक सम्झौताको सिद्धान्त, आदि। कौटिल्यले राज्यलाई मानव जीवनको लागि एउटा महत्त्वपूर्ण, आवश्यक र कल्याणकारी संस्था मानेका छन्। उनले राजाको उत्पत्तिको क्रमबद्ध विवेचना गरेनन्, तर उनले ‘अर्थशास्त्र’-मा उल्लेख गरेका छन् कि जसरी सानो माछालाई ठूलो माछाले निल्छ, त्यस्तै प्रकारले प्राचीनकालमा बलवान मानिसले दुर्बल मानिसहरूलाई सताउँदथे। यस प्रकारको अन्याय (मत्स्यन्याय) अर्थात् जङ्गलराजदेखि प्रजाहरू पीडित थिए। पीडित प्रजाहरू सबैले मिलेर एउटा समर्थ व्यक्तिलाई आफ्नो राजा नियुक्त गरे। उनीहरूले राजालाई कृषि उपजको छः भाग, व्यापारको आयको दस भाग दिने निश्चय गरे। यसको सट्टामा राजाले प्रजाको कल्याणको दायित्व आफुमाथि लिए। जुन मानिसले राजाको व्यवस्थालाई मान्दैन्थ्यो, उसको दण्ड दिने व्यवस्था थियो। राजालाई इन्द्र र यमको समान प्रजाको रक्षक र कृपा गर्ने मानिन्थ्यो। कौटिल्य-अनुसार राजाको आज्ञाको पालन नगर्नु अथवा त्यसलाई अपमान गर्नु निषिद्ध हुन्थ्यो। समाजमा मानिसहरू आफ्ना घरका दैलाहरू खुल्लै राखेर निर्भय रूपमा हिँडडुल गर्थे। जब राजाले प्रजाको रक्षा गर्दथे अबला स्त्रीहरू एक्लै आफ्ना गहनाहरू लगाएर घुमफिर गर्न सक्थे। राजाद्वारा रक्षित समाजमा मानवताको साम्राज्य हुन्थ्यो। यस्तो राज्यमा सबै किसिमको उन्नति हुन्थ्यो। अन्य प्राचीन ग्रन्थहरूमा जस्तै कौटिल्यको ‘अर्थशास्त्र’-मा पनि यस्तै सत्यको प्रतिपादन गरिएको छ। पहिले राजाको पद अस्थिर र शक्तिहरू नियन्त्रित थिए। तर उत्तर-वैदिककालमा राज्यहरूको आकार जसरी जसरी बढ्दै गयो त्यसरी त्यसरी नै राजाको अधिकार र ऐश्वर्यमा वृद्धि हुँदै गयो। प्रजाको रक्षाको अपेक्षा राजाको रक्षामा धेरै ध्यान दिइन थालियो। राज-पदको प्रतिष्ठा अनुरूप राजाको वैभव, शान-शौकत र आडम्बर बढ्दै गयो। शुक्रनीतिमा यसको विस्तृत वर्णन गरिएको छ। राजा र राज्यको प्राचीन अवधारणा के हो? ‘मत्स्यन्याय’-लाई अन्याय भन्नुको अभिप्राय के हो?

(a) 2. भाषामा दिनुहोस् : 12×5 = 60 प्राचीन भारतमा राजतन्त्र यति प्रभावशाली थियो कि राजालाई राज्यको आत्मा भनिन्थ्यो। प्राचीन धार्मिक ग्रन्थहरूका अनुसार राजा प्रजाका लागि ईश्वरको प्रतिनिधि हो, जसबाट प्रजाले उसको सहायता पाएर आफ्नो दुःखी जीवनबाट मुक्ति पाएका अनुभव गर्थे। राजाविहीन समाजको जीवन कष्टपूर्ण हुन्छ। प्राचीन भारतीय विद्वानहरूले राजा अथवा राज्यको उत्पत्तिका सम्बन्धमा समय समयमा विभिन्न विचारहरू प्रस्तुत गरेका छन्। ती विभिन्न सिद्धान्तहरूका रूपमा निर्धारित गरिएको छ, जस्तै—दैवीय सिद्धान्त, शक्तिको सिद्धान्त, सुरक्षाको सिद्धान्त, सामाजिक सम्झौताको सिद्धान्त, आदि। कौटिल्यले राज्यलाई मानव जीवनको लागि एउटा महत्त्वपूर्ण, आवश्यक र कल्याणकारी संस्था मानेका छन्। उनले राजाको उत्पत्तिको क्रमबद्ध विवेचना गरेनन्, तर उनले ‘अर्थशास्त्र’-मा उल्लेख गरेका छन् कि जसरी सानो माछालाई ठूलो माछाले निल्छ, त्यस्तै प्रकारले प्राचीनकालमा बलवान मानिसले दुर्बल मानिसहरूलाई सताउँदथे। यस प्रकारको अन्याय (मत्स्यन्याय) अर्थात् जङ्गलराजदेखि प्रजाहरू पीडित थिए। पीडित प्रजाहरू सबैले मिलेर एउटा समर्थ व्यक्तिलाई आफ्नो राजा नियुक्त गरे। उनीहरूले राजालाई कृषि उपजको छः भाग, व्यापारको आयको दस भाग दिने निश्चय गरे। यसको सट्टामा राजाले प्रजाको कल्याणको दायित्व आफुमाथि लिए। जुन मानिसले राजाको व्यवस्थालाई मान्दैन्थ्यो, उसको दण्ड दिने व्यवस्था थियो। राजालाई इन्द्र र यमको समान प्रजाको रक्षक र कृपा गर्ने मानिन्थ्यो। कौटिल्य-अनुसार राजाको आज्ञाको पालन नगर्नु अथवा त्यसलाई अपमान गर्नु निषिद्ध हुन्थ्यो। समाजमा मानिसहरू आफ्ना घरका दैलाहरू खुल्लै राखेर निर्भय रूपमा हिँडडुल गर्थे। जब राजाले प्रजाको रक्षा गर्दथे अबला स्त्रीहरू एक्लै आफ्ना गहनाहरू लगाएर घुमफिर गर्न सक्थे। राजाद्वारा रक्षित समाजमा मानवताको साम्राज्य हुन्थ्यो। यस्तो राज्यमा सबै किसिमको उन्नति हुन्थ्यो। अन्य प्राचीन ग्रन्थहरूमा जस्तै कौटिल्यको ‘अर्थशास्त्र’-मा पनि यस्तै सत्यको प्रतिपादन गरिएको छ। पहिले राजाको पद अस्थिर र शक्तिहरू नियन्त्रित थिए। तर उत्तर-वैदिककालमा राज्यहरूको आकार जसरी जसरी बढ्दै गयो त्यसरी त्यसरी नै राजाको अधिकार र ऐश्वर्यमा वृद्धि हुँदै गयो। प्रजाको रक्षाको अपेक्षा राजाको रक्षामा धेरै ध्यान दिइन थालियो। राज-पदको प्रतिष्ठा अनुरूप राजाको वैभव, शान-शौकत र आडम्बर बढ्दै गयो। शुक्रनीतिमा यसको विस्तृत वर्णन गरिएको छ। राजा र राज्यको प्राचीन अवधारणा के हो? ‘मत्स्यन्याय’-लाई अन्याय भन्नुको अभिप्राय के हो?

(b) राजा र प्रजाको आपसी सम्बन्धको आधार के हो?

(c) ‘मानवताको साम्राज्य’-को अभिप्राय के हो?

(d) उत्तर-वैदिककालमा प्रजाको स्थितिमा के परिवर्तन आयो?

  • (a) 2. भाषामा दिनुहोस् : 12×5 = 60 प्राचीन भारतमा राजतन्त्र यति प्रभावशाली थियो कि राजालाई राज्यको आत्मा भनिन्थ्यो। प्राचीन धार्मिक ग्रन्थहरूका अनुसार राजा प्रजाका लागि ईश्वरको प्रतिनिधि हो, जसबाट प्रजाले उसको सहायता पाएर आफ्नो दुःखी जीवनबाट मुक्ति पाएका अनुभव गर्थे। राजाविहीन समाजको जीवन कष्टपूर्ण हुन्छ। प्राचीन भारतीय विद्वानहरूले राजा अथवा राज्यको उत्पत्तिका सम्बन्धमा समय समयमा विभिन्न विचारहरू प्रस्तुत गरेका छन्। ती विभिन्न सिद्धान्तहरूका रूपमा निर्धारित गरिएको छ, जस्तै—दैवीय सिद्धान्त, शक्तिको सिद्धान्त, सुरक्षाको सिद्धान्त, सामाजिक सम्झौताको सिद्धान्त, आदि। कौटिल्यले राज्यलाई मानव जीवनको लागि एउटा महत्त्वपूर्ण, आवश्यक र कल्याणकारी संस्था मानेका छन्। उनले राजाको उत्पत्तिको क्रमबद्ध विवेचना गरेनन्, तर उनले ‘अर्थशास्त्र’-मा उल्लेख गरेका छन् कि जसरी सानो माछालाई ठूलो माछाले निल्छ, त्यस्तै प्रकारले प्राचीनकालमा बलवान मानिसले दुर्बल मानिसहरूलाई सताउँदथे। यस प्रकारको अन्याय (मत्स्यन्याय) अर्थात् जङ्गलराजदेखि प्रजाहरू पीडित थिए। पीडित प्रजाहरू सबैले मिलेर एउटा समर्थ व्यक्तिलाई आफ्नो राजा नियुक्त गरे। उनीहरूले राजालाई कृषि उपजको छः भाग, व्यापारको आयको दस भाग दिने निश्चय गरे। यसको सट्टामा राजाले प्रजाको कल्याणको दायित्व आफुमाथि लिए। जुन मानिसले राजाको व्यवस्थालाई मान्दैन्थ्यो, उसको दण्ड दिने व्यवस्था थियो। राजालाई इन्द्र र यमको समान प्रजाको रक्षक र कृपा गर्ने मानिन्थ्यो। कौटिल्य-अनुसार राजाको आज्ञाको पालन नगर्नु अथवा त्यसलाई अपमान गर्नु निषिद्ध हुन्थ्यो। समाजमा मानिसहरू आफ्ना घरका दैलाहरू खुल्लै राखेर निर्भय रूपमा हिँडडुल गर्थे। जब राजाले प्रजाको रक्षा गर्दथे अबला स्त्रीहरू एक्लै आफ्ना गहनाहरू लगाएर घुमफिर गर्न सक्थे। राजाद्वारा रक्षित समाजमा मानवताको साम्राज्य हुन्थ्यो। यस्तो राज्यमा सबै किसिमको उन्नति हुन्थ्यो। अन्य प्राचीन ग्रन्थहरूमा जस्तै कौटिल्यको ‘अर्थशास्त्र’-मा पनि यस्तै सत्यको प्रतिपादन गरिएको छ। पहिले राजाको पद अस्थिर र शक्तिहरू नियन्त्रित थिए। तर उत्तर-वैदिककालमा राज्यहरूको आकार जसरी जसरी बढ्दै गयो त्यसरी त्यसरी नै राजाको अधिकार र ऐश्वर्यमा वृद्धि हुँदै गयो। प्रजाको रक्षाको अपेक्षा राजाको रक्षामा धेरै ध्यान दिइन थालियो। राज-पदको प्रतिष्ठा अनुरूप राजाको वैभव, शान-शौकत र आडम्बर बढ्दै गयो। शुक्रनीतिमा यसको विस्तृत वर्णन गरिएको छ। राजा र राज्यको प्राचीन अवधारणा के हो? ‘मत्स्यन्याय’-लाई अन्याय भन्नुको अभिप्राय के हो?
  • (b) राजा र प्रजाको आपसी सम्बन्धको आधार के हो?
  • (c) ‘मानवताको साम्राज्य’-को अभिप्राय के हो?
  • (d) उत्तर-वैदिककालमा प्रजाको स्थितिमा के परिवर्तन आयो?

Question paper preview

Scanned pages 1–2 for reference. Download the official PDF for the full paper.

Page 1
UPSC Nepali (Compulsory) 2021 Paper – Central Govt Jobs — page 1 instructions scan PDF download
Page 2
UPSC Nepali (Compulsory) 2021 Paper – Central Govt Jobs — page 1 instructions scan PDF download

Free question paper download

Download question paper PDF

  • 1.7 MB
  • 5 pages
  • PDF format

Frequently asked questions

What is the name and year of the paper?

UPSC Civil Services Exam Nepali (Compulsory) paper, 2021.

Which language is used for this paper?

Nepali (Devanagari script).

What is the duration of the Nepali compulsory paper?

Three hours.

What is the maximum marks for this paper?

300 marks.

What is the paper code?

HXS-C-NPLI/31.

How many questions are on page 2 of this OCR-repaired paper?

Two main questions are visible on page 2 (Q1 and Q2).

← Back to Other Jobs papers