Section A
Q1. Answer all of the following: (To be written in Sanskrit language) 1 × 10 = 10 अधोनिर्दिष्टाः सर्वे प्रश्नाः संस्कृतभाषया 2-3 पंक्तिभिः समाधेयाः — 1.
(i) ‘ए, भ, व’– वर्णानाम् उच्चारणस्थानानि लेख्यानि । (ii) का वृद्धिसंज्ञा ? वृद्धिसंज्ञा-विधायकं सूत्रं लिख्यताम् । (iii) 'झश्'- प्रत्याहारान्तर्गताः वर्णाः लेखनीयाः । (iv) 'संयोग'-संज्ञा-स्वरूपं स्पष्टीक्रियताम् । (v) ‘गुरु+आदेशः’– सूत्रोल्लेखपूर्वकं सन्धिकार्यं विधेयम् । (vi) ‘वाङ्मयम्’– सूत्रोल्लेखपूर्वकं सन्धिविच्छेदः कार्यः । (vii) 'प्राचार्यः' विग्रहपूर्वकं समासनाम लिखत । (viii) ‘रूपवती भार्या यस्य सः’– समासनामोल्लेखपूर्वकं समासो विधीयताम् । (ix) ‘सर्वे जनाः सुखिनः भवन्तु’ – वाच्यपरिवर्तनं क्रियताम् । (x) ‘बालकाः मां पश्यन्ति’– वाच्यपरिवर्तनं क्रियताम् । अधोलिखितेषु वाक्येषु रेखाङ्कितपदानां विभक्तिप्रयोगस्य औचित्यं सूत्रोल्लेखपूर्वकं संस्कृतभाषया 1.
(b) निर्णेयम् — 2 × 5 =
(i) गां दोग्धि पयः । (ii) स फलेभ्यः याति । (iii) कामात् क्रोधोऽभिजायते । (iv) विद्यार्थी अध्ययनेन वसति । (v) रामे वनं गते दशरथः प्राणान् तत्याज । अधोलिखितानां सूत्राणाम् अर्थोदाहरणानि संस्कृतेन 3-4 पंक्तिभिः लेख्यानि — 1.
(c) 2 × 5 =
(i) मुखनासिकावचनोऽनुनासिकः । (ii) लोपः शाकल्यस्य । (iii) कर्तुरीप्सिततमं कर्म । (iv) उपपदमतिङ् । (v) हशि च । संस्कृतभाषायाः सन्धि-प्रक्रियाम् आश्रित्य ध्वनि-परिवर्तन-व्याख्यानं संस्कृतेन प्रस्तूयताम् । 1.
(d) संस्कृत-गीतिकाव्य-परम्परायाः सम्यक् समीक्षणं विधीयताम् । 1.
(e) अधोलिखिताः सर्वे प्रश्नाः समाधेयाः — 2. Answer all of the following : - वैदिकसंस्कृत-लौकिकसंस्कृतयोः साम्यं वैषम्यं च सम्यक् विविच्यताम् । 2.
(a) Explain aptly the similarities and dissimilarities between Vedic Sanskrit and Classical Sanskrit languages. 20 भाषाविज्ञानाय पाणिनेर्वैयाकरणस्य योगदानं प्रकाश्यताम् । 2.
(b) Throw light on the contribution of the grammarian Panini to linguistics. 15 संस्कृत-काव्यशास्त्रे प्रतिपादितानि काव्यप्रयोजनानि विवेचयत । 2.
(c) Explain Kāvya-prayojanāni as mentioned in Sanskrit poetics. 15 अधोलिखिताः सर्वे प्रश्नाः समाधेयाः — 3. Answer all of the following :- काव्यात्म-विवेचन-सन्दर्भे ध्वनिसिद्धान्तस्य प्रतिपादनं समीचीनतया विमृश्यताम् । 3.
(a) Elucidate the doctrine of Dhvani properly with reference to discussion on the soul of poetry. sth-p-snkt \overline2
